Speleologia - czym jest i dlaczego fascynuje odkrywców podziemi?

Podziemia od zawsze fascynują odkrywców. Budzą one również zachwyt wśród zwykłych ludzi – turystów. Ciekawość sprawdzenia tego, co znajduje się w na co dzień niedostępnych miejscach powoduje, że wiele osób decyduje się nawet na ryzykowne wyprawy w głąb ziemi. Określeniem ściśle związanym z odkrywaniem podziemi/jaskiń jest speleologia. Czym dokładnie jest to pojęcie i co zachwyca nas w jaskiniach?

• Czym jest speleologia?
• Jaskinie w Polsce
• Dlaczego jaskinie budzą podziw i zachwyt?
• Jak przygotować się do zwiedzania jaskiń?

Czym jest speleologia?

Speleologia to dziedzina zajmująca się kompleksowym badaniem jaskiń, obejmującym:

• Genezę, czyli proces powstawania
• Morfologię
• Hydrologię
• Budowę
• Mikroklimat
• Paleontologię
• Archeologię

Jaskinie zachwycają tym bardziej, że istnieje tam życie, które może rozwijać się bez dostępu światła. Każdy z wyżej wymienionych obszarów wciąż umożliwia poznawanie tego, co jeszcze nie jest nam znane.

Odkrywanie jaskiń ma miejsce w dziedzinie nauki oraz jako hobby. Przeprowadzanie badań dotyczących powstania jaskiń, obecnego w nich życia, czy szukania organizmów, które żyły tam kiedyś, to nie lada wyzwanie dla badaczy.

Eksplorowanie jaskiń w celach hobbystycznych to z kolei próby dostania się do trudno dostępnych lokalizacji lub tam, gdzie jeszcze nikt nie dotarł.

Warto podkreślić tu również turystkę jaskiniową, gdzie można podziwiać różne obszary jaskiń i poznawać ich historię. Przejścia w jaskiniach mają różne wielkości. Mogą być one szerokie, gdzie przedostaniem się przez nie bez problemu. Natomiast inne są bardzo wąskie, wymagające sporo wysiłku i trudu, aby przez nie przejść. Oczywiście wyróżnia się również turystów odwiedzających wyłącznie dostępne do zwiedzania i bezpieczne obszary jaskiń.

Jaskinie w Polsce

W Polsce w większości znajdują się jaskinie krasowe. Zostały one ukształtowane pod wpływem oddziaływania wody, co jest procesem długofalowym. Jaskinie wciąż ulegają zmianie, a to oznacza, że prowadzone w nich badania wciąż, mogą być źródłem nowych informacji, nawet w przypadku miejsc, które były już badane.

Liczba wszystkich jaskiń w naszym kraju to około 4200. Mają one różne długości oraz stopień trudności. Należy zauważyć, że nie wszystkie z nich są dostępne dla osób zwiedzających. Jedne z najdłuższych jaskiń znajdują się w Tatrach (Jaskinia Wielka Śnieżna oraz Jaskinia Mylna). Inne lokalizacje, gdzie znajdziemy jaskinie to Sudety, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, Góry Świętokrzyskie, a nawet Pomorze.

Dlaczego jaskinie budzą podziw i zachwyt?

Jaskinie to miejsca, z którymi nie mamy do czynienia na co dzień. To wzbudza jeszcze większą ciekawość zobaczenia tych wyjątkowych miejsc. Jaskinie to naturalnie ukształtowane obszary, które obecnie są coraz lepiej dostępne zarówno dla badaczy, jak i turystów oraz grotołazów.

Oto czynniki wpływające na duże zainteresowanie jaskiniami:

• Adrenalina oraz wyzwania związane z eksploracją.
• Wyjątkowe i piękne widoki (stalagmity, stalaktyty to formacje wzbudzające naprawdę duży podziw).
• Możliwość dotarcia w miejsca, w które jeszcze nikomu się nie udało.
• Zagłębienie się w kwestię poznania powstawania jaskiń i znajdującego się w nich życia.
• Jaskinie od zawsze wzbudzały ogromne zainteresowanie. Oczywiście to się nie zmieniło. Wciąż duża liczba osób interesuje się tą tematyką.

Jak przygotować się do zwiedzania jaskiń?

Zwiedzanie jaskiń to zupełnie inna forma turystyki. Penetracja tego typu obszarów wymaga posiadania wiedzy oraz doświadczenia. Nie można pomiąć tu również kwestii przygotowania się na tę wyprawę i zabrania ze sobą odpowiedniego sprzętu. Dokładne przygotowanie do zwiedzania jaskini zależy przede wszystkim od poziomu trudności tego miejsca oraz naszych planów związanych z zagłębieniem się w to miejsce.

Przygotowując się do eksploracji jaskini, należy pamiętać o:

• Akcesoriach tj. latarka, naładowany telefon.
• Jedzeniu i wodzie.
• Odpowiednim ubiorze (lekka kurtka, długie spodnie, polar) – w jaskiniach temperatura jest zdecydowanie niższa, niż na zewnątrz. Temperatury w tym miejscu wahają się w przedziale 4 – 10 stopni Celsjusza.
• Wygodnych i dostosowanych do panujących w jaskini warunków butach. Obuwie musi być antypoślizgowe, chronić przed zimnem, wodą i innymi zagrożeniami np. buty trekkingowe męskie CMP RIGEL 2.0 LOW WP WATERPROOF.
• Dodatkach tj. rękawiczki, czapka,

Planując zwiedzanie jaskini, koniecznie musisz zaplanować trasę. Turyści mogą poruszać się wyłącznie po wyznaczonych i dostępnych dla nich szlakach.

Jeżeli eksploracja jaskiń będzie związana z przeprowadzaniem badań, również pamiętaj o właściwym przygotowaniu pod kątem badawczym. Niezbędne jest posiadanie wiedzy, sprzętu oraz doświadczenia w zakresie przeprowadzania badań.

Speleologia to dziedzina wymagająca pod względem przeprowadzanych badań. Trzeba posiadać tu pewne cechy charakteru, które są ważne w tym przypadku. Badacz musi cechować się odwagą, umiejętnością oceny realnego ryzyka zagrożenia, ostrożnością, zaangażowaniem, dążeniem do celu i cierpliwością. Oczywiście to tylko niektóre mających duże znaczenie, jeśli chodzi o badanie jaskiń.